Spójrz na swoją domową biblioteczkę, biurko, stół, półkę nad łóżkiem czy szafkę nocną. Znajdziesz tam książkę? Polski autor? Nie? To jest ich (conajmniej) dwóch – ten, który przelał swoje myśli na papier i ten, który je zinterpretował. Ten, który tchnął życie w pewien koncept i ten, który umożliwił Ci dostęp do niego. Kiedy tak naprawdę zastanawiałeś/-aś się nad tym, ile czasu potrzeba, żeby przetłumaczyć książkę, jakich umiejętności to wymaga i kiedy to się dzieje? Właśnie teraz, w zaciszu swoich mieszkań, hordy tłumaczy dwoją się i troją nad słynnym „co autor miał na myśli” i jak to przekazać, ważąc jednocześnie każde słowo, którego użyją.

W ramach festiwalu literackiego „Odnalezione w tłumaczeniu” miejsce miała wystawa prac gdańskiej fotografki Renaty Dąbrowskiej, która niejako „przyłapała” tłumaczy w ich naturalnym środowisku – ich mieszkaniach. Bo praca tłumacza literatury odbywa się przede wszystkim w domu, przy komputerze, maszynie do pisania i słownikach, jest zakrapiana kawą w towarzystwie papierosów. W miejscu trwającej wiele miesięcy burzy mózgu, rozprawy nad słowem, jego kontekstem kulturowym i zabarwieniem historycznym.

Nie widzimy ich na codzień. Znalezienie ich nazwisk w naszych woluminach nierzadko zajmuje nam chwilę, a jednak darzymy ich niemałym zaufaniem. Wierzymy, że trafnie zinterpretowali oryginał tekstu, że „wyłapali” ironię, grę słów i drugie dno. Nikt bowiem nie analizuje książki tak dokładnie jak tłumacz. W świecie słów każda litera jest na wagę złota, a rzeczy niedopowiedziane muszą pozostać w ukryciu.

Wystawę „Zobaczyć tłumacza” odwiedzić można do 23 kwietnia w Domu Daniela Chodowieckiego i Güntera Grassa w Gdańsku, a zobaczyć na niej portrety tłumaczy literatury:

Danuta Cirlić-Straszyńska – język chorwacki, serbski, macedoński
Piotr Cholewa – język angielski
Andrzej Jagodziński – język czeski i słowacki
Ireneusz Kania – przekłada z 16 języków w tym: hebrajskiego, portugalskiego, sanskrytu i tybetańskiego
Andrzej Kopacki – język niemiecki
Anna Korzeniowska-Bihun – język ukraiński
Małgorzata Łukasiewicz – język niemiecki
Carlos Marrodan Casas – język francuski, hiszpański, portugalski
Alicja Oczko – język niderlandzki i niemiecki
Bogusława Sochańska – język duński
Anna Wasilewska – język włoski i francuski
Dariusz Żukowski – język angielski i perski

Źródła:

Festiwal „Odnalezione w tłumaczeniu”; Instytut Kultury Miejskiej